CZYM JEST WYSOKA WRAŻLIWOŚĆ?

253620710_646703486495422_7852899152054478714_n

Czy zdarza ci się często wzruszać i głęboko przeżywać muzykę? Irytują cię głośne dźwięki lub ostre promienie słońca? Potrzebujesz czasem chwili wytchnienia w samotności? A może posiadasz bogaty świat wewnętrzny albo lubisz roztrząsać idee nieprawdopodobne, ale pociągające?
Jeśli któreś z powyższych zachowań cię dotyczy, może to oznaczać, że charakteryzuje cię wysoka wrażliwość.

WWO – wstępne informacje.

Osoby wysoko wrażliwe (WWO) już od momentu narodzin wyróżnia się szczególną delikatnością i podatnością na różnego rodzaju bodźce występujące w środowisku. Ludzie ci stanowią ok. 20% populacji. Oznacz to, że praktycznie co 5 człowiek wśród nas posiada wyjątkowo czuły układ nerwowy, przez co wyróżnia się od reszty społeczeństwa. Zjawisko wysokiej wrażliwości nie jest jednak powszechnie znane. Często powoduje to brak zrozumienia pewnych nietypowych zachowań występujących u wrażliwych ludzi (często nawet u nas samych).

Znajomość terminu “wysoka wrażliwość” przez młodzież.

Postanowiłam przeprowadzić ankietę wśród uczniów w wieku licealnym, aby zbadać ich wiedzę na poruszony przeze mnie temat. Zawarłam w niej 5 krótkich pytań (3 otwarte i 2 zamknięte). Wśród 70 ankietowanych prawie 56% nigdy nie spotkało się z terminem WWO, natomiast aż 44% twierdzi, że wysoka wrażliwość jest cechą nabytą, co nie jest zgodne z prawdą. W pytaniu dotyczącym procentu WWO w społeczeństwie padło wiele liczb w przekroju od 2% do 80%. Odpowiedzi mieszczących się w prawidłowej skali (ok.20%) było jedynie 13. Po tych liczbach można wywnioskować, że choć część osób spotkała się w życiu z terminem wysokiej wrażliwości, wiedza młodzieży na jej temat nie jest zbyt duża. Odpowiedzi na pytania otwarte (“Jak myślisz czym jest wysoka wrażliwość?” oraz “Czym według ciebie charakteryzuje się człowiek wysoko wrażliwy?”) wypadły nienajgorzej. Wielu ankietowanych wykazało się pomysłowością i logicznym podejściem do tematu. Ankietowani zwrócili uwagę, że wysoka wrażliwość polega m. in. na głębokim odczuwaniu emocji, skłonności do refleksji czy dużej empatii. WWO często określali jako osoby pomocne, uczuciowe, łatwo wpadające w zadumę czy też odbierające dużą ilość bodźców. Część wskazała również na to, że często doznają urazów, co po części jest prawdą (choć praca układu odpornościowego u takich osób to raczej rzecz indywidualna). Pojawiło się też niestety kilkanaście błędnych czy nawet lekko krzywdzących odpowiedzi mówiących, że wysoka wrażliwość to choroba, a człowiek który ją posiada jest wycofany, aspołeczny lub przejmuje się “błahostkami”. Absolutnie nie zgadzam się, że są to ich cechy charakterystyczne.

Ankietę podsumowałabym raczej pozytywnie. Przynajmniej część osób w mniejszym lub większym stopniu znała temat i podała dobre odpowiedzi. Wydaje mi się jednak, że wiele z nich padło jednak przypadkowo lub na zasadzie dedukcji. Dodatkowo nieco smuci mnie fakt, że spośród 56% ankietowanych, którzy deklarowali, że spotkali się z terminem wysokiej wrażliwości, 7 odpowiedziało na zadane pytania bardzo dobrze, a tylko 2 – całkowicie poprawnie wymieniając jej wszystkie aspekty.

Czym tak naprawdę jest wysoka wrażliwość?

Czym więc jest wysoka wrażliwość? Mimo obszerności tego pojęcia, istnieje prosty i dość wszechstronny opis w postaci akronimu DOES. Nie jest on jednak całkowicie wyczerpujący oraz nie uwzględnia faktu, że choć WWO stanowią jedną grupę, bardzo różnią się między sobą. Wystarczy chociażby zwrócić uwagę na to, że wysoko wrażliwi są zarówno introwertykami, ekstrawertykami i nie wątpię, że czasem ambiwetykami. Skala wrażliwości to również kwestia indywidualna – część może lepiej znosić nieprzyjemne bodźce, gdy inni już po krótkiej chwili potrzebują schronić się w niestymulującym dla nich miejscu. DOES określa osoby WWO w następujący sposób:

● D (ang.depth of processing – głębia przetwarzania) Dla WWO charakterystyczna jest wnikliwa obserwacja i analiza. Podjęcie decyzji zazwyczaj zabiera im dużo czasu, ponieważ starannie rozważają wszystkie możliwości. Szukają relacji lub analogii pomiędzy rzeczami, zdarzeniami czy doświadczeniami. Ponadto lubią wszystko dokładnie i szczegółowo planować. Wszystko to zazwyczaj robią nieświadomie. Dodatkowo, wysoko wrażliwi posiadają bardzo dobrą intuicję, która po części wynika z wyżej wymienionych zachowań.

● O (ang. overstimulation – przestymulowanie) Osobom wrażliwym notorycznie zdarza się przesycenie bodźcami, co fachowo nazywa się przestymulowaniem. Dostrzegając najdrobniejsze szczegóły, bardzo szybko się męczą, ponieważ przetwarzają duże ilości danych. Są czułe na hałas, światło, zapach lub nieład. Męczą je długie podróże czy presja spowodowana dużą ilością obowiązków. Nic dziwnego, że nie przepadają również za głośnymi imprezami i tłumem ludzi. Bez wątpienia chwile ciszy i spokoju to coś, co szczególnie w życiu cenią.

● E (ang. emotional reactive – reaktywność emocjonalna) Jest to nic innego jak występujące u WWO silne reakcje emocjonalne. Są one jednak indywidualną kwestia, każdego “wrażliwca”. Warto zauważyć, że silne odczuwanie nie dotyczy tylko uczuć negatywnych, a także pozytywnych. Wysoko wrażliwi są również bardzo empatyczni, przez co często noszą miano dobrych słuchaczy czy oddanych przyjaciół.

● S (ang. sensing the subtle – wyczuwanie subtelności) Dostrzeganie szczegółów w otoczeniu to chyba jedna z piękniejszych umiejętności WWO. Ludzie ci są w stanie zarejestrować niuanse, które innym po prostu umykają. Poprzez sygnały niewerbalne potrafią wyczuć nastrój lub nawet intencje/ uczciwość zamiarów danego człowieka (co w wielu przypadkach dzieje się zupełnie nieumyślnie). Często wyczuwają subtelne zapachy, obrazy lub dźwięki i umieją skojarzyć je z konkretną sytuacją.

Podsumowanie

Wysoka wrażliwość dotyczy wielu obszarów (emocjonalnego, sensorycznego czy fizycznego). Cechy, które obejmuje, nie sposób wymienić w jednym artykule. Oprócz aspektów zebranych tu przeze mnie, można byłoby jeszcze poruszyć kwestie wpływu dzieciństwa na dorosłe życie WWO, zdrowego trybu życia (m.in. potrzeby wypoczynku oraz dbania o stan psychiczny), zalet i wad osób wrażliwych, a nawet – relacji międzyludzkich czy sposobu przywiązywania się. Moim zdaniem, wysoko wrażliwi stanowią grupę wspaniałych osób pełnych pasji, empatii oraz inteligencji, od których sama doświadczyłam wiele dobra. Mam nadzieję, że poprzez stworzoną przeze mnie ankietę i artykuł udało mi się chociaż trochę zaciekawić innych tematem wysokiej wrażliwości i zwrócić uwagę na ich wyjątkowość.

Bycie świadomym istnienia WWO uważam za rzecz bardzo ważną. Umożliwia ona zrozumienie ludzi, którzy “czują bardziej” i w pewien sposób wyróżniają się w społeczeństwie. Warto mieć na uwadze, że takie osoby bardzo łatwo nieumyślnie skrzywdzić czy urazić. Nakładanie na nich presji też nigdy nie kończy się dobrze, więc w relacjach z nimi przyda się pewna dawka zrozumienia i empatii. Warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czy sam/a kwalifikuję się do grupy WWO. Ta wiedza z pewnością ułatwia życie i udzieli odpowiedzi na różne pytania związane z własną tożsamością.

Źródła: “Wysoko wrażliwi” Elaine N. Aron

Autorka artykułu: Natalia Kraś

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.